آیا درمان اورجت با جراحی فک ممکن است؟ جراحی فک یا ارتوگناتیک برای چه کسانی پیشنهاد میشود و چرا شرایط و عوارضی دارد؟ در این مقاله قصد داریم درباره جراحی فک برای درمان اورجت در بیماران صحبت کنیم. اورجت یکی از انواع ناهنجاریهای بایت است که در آن دندانهای جلویی فک بالا بیش از حد معمول جلوتر از دندانهای فک پایین قرار میگیرند. اینکه دندانهای بالا کمی جلوتر از دندانهای پایینی باشند طبیعی است ولی اگر این فاصله بیش از حد باشد علاوه بر تاثیر روی ظاهر و لبخند و نیمرخ فرد نمیتواند راحت غذا بجود، لبها به راحتی بسته نمیشوند و سلامت دندانها هم به خطر میافتد.
در خیلی از افراد اورجت را میتوان با ارتودنسی درمان کرد ولی اگر علت اصلی این مشکل موقعیت استخوان فکها باشد و شدت ناهنجاری زیاد باشد ارتودنسی به تنهایی کمک زیادی نمیکند. در این شرایط درمان اورجت با جراحی فک بهترین گزینه است. اینکه جراحی به چه روشی انجام شود به علت اورجت، شدت آن، وضعیت دندانها، سن و شرایط فک بستگی دارد.
دکتر حمید پاچناری، متخصص جراحی فک و صورت در شمال تهران، انواع عملهای زیبایی و درمانی فک و دندان را با استفاده از بهترین روشهای روز دنیا و به روزترین تجهیزات انجام میدهد. ۰۲۱۲۶۲۰۵۶۱۰ – ۰۹۹۱۲۷۴۱۰۲۷
اورجت چیست؟
اورجت به فاصله افقی بین دندانهای جلویی فک بالا و پایین گفته میشود. به بیان ساده، اگر از نیمرخ به دندانها نگاه کنیم متوجه میشویم که دندانهای جلویی فک بالا کمی جلوتر از دندانهای فک پایین هستند. ولی در اورجت این جلوآمدگی بیش از حد طبیعی است. علت این مشکل در همه بیماران یکسان نیست. گاهی دندانهای فک بالا زیادی جلو میآیند و در بعضی موارد هم فک پایین زیادی عقب میرود و در بعضی افراد هم دو وضعیت را همزمان با هم میبینیم. پس برای اینکه یک برنامه درمانی درست ریخته شود باید مشخص شود که علت اصلی مشکل دقیقا کدام است.
اورجت شدید علاوه بر اینکه روی زیبایی ظاهری فرد تاثیر دارد باعث میشود فرد در جویدن هم دچار مشکل شود و دندانهای جلو بیشتر در معرض ضربه و آسیب قرار میگیرند.
برای عمل جراحی مفصل فک با بهترین تکنیکها با کلینیک دکتر پاچناری تماس بگیرید. ۰۲۱۲۶۲۰۵۶۱۰ – ۰۹۹۱۲۷۴۱۰۲۷
فرق اوربایت و اورجت
اوربایت و اورجت دو اصطلاح و مشکل متفاوت هستند ولی چون هر دو مربوط به نحوه قرار گفتن دندانهای بالا و پایین هستند گاهی افراد آنها را با هم اشتباه میگیرند.
اورجت مربوط به فاصله افقی دندانهاست یعنی نشان میدهد که دندانهای جلویی فک بالا چقدر جلوتر از دندانهای جلویی فک پایین هستند. ولی اوربایت به همپوشانی عمودی دندانها اشاره دارد یعنی دندانهای پایین موقع بسته بودن دهان توسط دندانهای فک بالا پوشیده میشوند. البته در بعضی موارد ممکن است فرد هر دو مشکل را همزمان داشته باشد که طرح درمان برای این افراد متفاوت است.
علت ایجاد اورجت چیست؟
قبل از اقدام برای درمان اورجت با جراحی فک اول باید دید علت اصلی مشکل چیست تا متناسب با علت بهترین روش برای درمان و جراحی انتخاب شود. دلایل اورجت عبارتند از:
جلو بودن فک بالا: در بعضی افراد حالت رشد فک یا موقعیت فک بالا باعث میشود دندانهای بالایی نسبت به دندانهای پایینی جلوتر بیایند. در بعضی موارد مشکل اسکلتی است و به کمک درمانهای مربوط به فک میتوان آن را برطرف کرد.
عقب بودن فک پایین: یک دلیل مهم اورجت عقب بودن فک پایین است. در این شرایط دندانهای فک بالا در جای طبیعی قرار دارند ولی فک پایین طوری عقب رفته که فاصله افقی بین دندانهای بالا و پایین بیشتر شده.
ترکیب مشکلات فک بالا و پایین: گاهی اورجت فقط به خاطر یک مشکل ایجاد نمیشود. ممکن است فک بالا کمی جلوتر و فک پایین هم کمی عقبتر باشد. در این دست بیماران شدت اختلال بیشتر میشود و نیاز به درمانهای پیچیدهتری دارد.
عادات دوران کودکی: در بعضی موارد عوامل خارجی باعث این مشکل میشوند یا شدت اورجت را بیشتر میکنند. استفاده مداوم از پستونک یا مکیدن انگشت شصت در کودکان از این دست عادات است.
اطلاعات بیشتر درباره ارتوسرجری فک پایین را در صفحه جراحی فک پایین جلو آمده ببینید. ۰۲۱۲۶۲۰۵۶۱۰ – ۰۹۹۱۲۷۴۱۰۲۷
آیا اورجت همیشه به جراحی فک نیاز دارد؟
جواب کوتاه این سوال خیر است. چون در خیلی از موارد اورجت خفیف را میتوان با ارتودنسی درمان کرد. درمان اورجت با جراحی فک برای همه افراد ضروری نیست. این روش درمان زمانی پیشنهاد میشود که بخش بزرگی از مشکل به خاطر ناهنجاری در استخوان فک باشد و حرکت دادن دندانها به کمک ارتودنسی مشکلی را حل نکند. دندانپزشک برای اینکه تشخیص دهد چه روشی برای بیمار مناسب است باید وضعیت دندانها، رابطه بین دو فک، شدت ناهنجاری، فرم صورت و نیمرخ و علت اصلی مشکل را بررسی کند. در این مرحله تصویربرداریهای تخصصی میتواند کمک کند.
پس نمیتوان بر اساس میزان جلو بودن دندانها درمان اورجت با جراحی فک را پیشنهاد کرد. گاهی اورجت ظاهرا شدید است ولی بیشتر به خاطر جابجایی دندانهاست و با ارتودنسی درمان میشود ولی در بعضی موارد ممکن است فرد دچار مشکلات فکی شدید شده باشد و جابجایی دندانها در این شرایط تاثیر چندانی ندارد.
درمان اورجت با ارتودنسی
در خیلی از بیماران میتوان اورجت را با ارتودنسی درمان کرد. با ارتودنسی میتوان موقعیت دندانها را اصلاح و دندانهای بالا و پایین را تنظیم کرد و یک بایت مناسب برای بیمار ایجاد کرد. در موارد خفیفی که مشکل به خاطر جای دندانهاست از براکتهای ثابت یا دیگر دستگاههای مخصوص ارتودنسی کمک میگیرند. این دستگاهها با اعمال فشار دندانها را به تدریج به جای مناسب خود هدایت میکنند. البته بسته به سن و شرایط و شدت مشکل دستگاه و براکتها میتوانند متفاوت باشند.
اما اگر علت اصلی اورجت یک ناهنجاری شدید اسکلتی باشد، حرکت دادن دندانها عملا تاثیری روی موقعیت استخوان فک ندارد و به همین دلیل در این افراد درمان اورجت با جراحی فک پیشنهاد میشود. در خیلی از موارد ارتودنسی میتواند بخشی از درمان باشد و به جراحی فک هم کمک کند. با ارتودنسی کمی دندانها را جابجا میکنند بعد جراحی انجام میشود و بعد از جراحی ارتودنسی برای تنظیم نهایی دندانها ادامه پیدا میکند.
چه زمانی درمان اورجت با جراحی فک انجام میشود؟
درمان اورجت با جراحی فک معمولا زمانی پیشنهاد میشود که مشکل دلیل اسکلتی داشته باشد و شدت آن به حدی باشد که ارتودنسی به تنهایی نتواند مشکل را برطرف کند. معمولا دندانپزشکان و جراحان فک و صورت برای این دست از مشکلات جراحی فک را پیشنهاد میکنند:
- اورجت شدید ناشی از مشکل در استخوان فکها
- عقب بودن قابل توجه فک پایین
- جلو بودن قابل توجه فک بالا
- ترکیب ناهنجاری فک بالا و پایین
- وجود مشکلات عملکردی همراه با ناهنجاری فکی
- بیتاثیر بودن ارتودنسی روی برطرف کردن مشکل
جراحی فک برای درمان اورجت چگونه انجام میشود؟
اینکه کدام روش جراحی برای بیمار انتخاب شود به این بستگی دارد که علت اصلی مشکل چیست و شدت ناهنجاری چقدر است. در بعضی موارد فک بالا نیاز به اصلاح دارد و در بعضی افراد هم فک پایین باید جراحی شود. در مواردی که مشکل به خاطر عقب بودن فک پایین است با جابجایی استخوان این فک میتوان مشکل را برطرف کرد. هدف در این روش این است که یک رابطه مناسب بین فکها ایجاد شده و شدت اورجت کاهش پیدا کند.
اگر مشکل به خاطر موقعیت نامناسب فک بالا ایجاد شده باشد جراح باید با اصلاح موقعیت بالا مشکل را برطرف کند. در مواردی هم که هر دو فک باعث مشکل شدهاند استخوان هر دو فک همزمان باید اصلاح شود. انتخاب نهایی وابسته به بررسیهای دقیق قبل از عمل و نظر جراح متخصص فک و صورت است.
بهترین سن برای درمان اورجت با جراحی فک چه زمانی است؟
زمان مناسب جراحی به تکمیل رشد فک و شرایط فرد بستگی دارد. از آنجا که جراحی ارتوگناتیک برای اصلاح موقعیت استخوانهای فک انجام میشود بهتر است زمانی انجام شود که رشد اسکلتی فرد کامل شده باشد. با این حال نمیتوان صرفا بر اساس سن تصمیم گرفت. وضعیت رشد استخوان فک، شدت ناهنجاری، سلامت عمومی فرد، وضعیت دندانها از جمله مواردی هستند که باید قبل از جراحی در نظر گفته شوند. مثلا اگر فردی در سنین پایین دچار این مشکل شده و کیفیت زندگی و سلامتش تحت تاثیر قرار گرفته بهتر است جراحی زودتر انجام شود.
مزایای درمان اورجت با جراحی فک چیست؟
به طور کلی اصلاح ناهنجاریهای فک و دندانها برای بیماران مزایای زیادی دارد و میتواند کیفیت زندگی روزمره آنها را بهبود ببخشد. از جمله مزایای درمان اورجت با جراحی فک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اصلاح رابطه فک بالا و پایین
- بهبود تماس و عملکرد دندانها
- کمک به بهبود جویدن
- ایجاد تناسب بیشتر در نیمرخ صورت
- اصلاح برخی مشکلات عملکردی مرتبط با ناهنجاری فکی
- ایجاد شرایط مناسبتر برای قرارگیری دندانها
عوارض و خطرات جراحی فک برای درمان اورجت چیست؟
مانند هر عمل جراحی دیگری جراحی فک برای درمان اورجت هم میتواند با یک سری عوارض همراه باشد. تورم، کبودی، درد و محدودیت در حرکت فک از رایجترین عوارض هستند که خیلی از بیماران بعد از جراحی با آن مواجه میشوند. در بعضی موارد هم احتمال بروز مشکلاتی مثل عفونت، اختلال در ترمیم استخوان یا تغییر در عصبهای حسی وجود دارد. به همین دلیل صرفا نباید به خاطر تغییر در زیبایی ظاهری برای این عمل تصمیم گرفته شود. پزشک جراح باید با در نظر گرفتن تمام جنبهها و همینطور شرایط سلامت عمومی فرد برای جراحی تصمیم بگیرد.
کلام پایانی
درمان اورجت با جراحی فک یکی از تاثیرگذارترین راهها برای برطرف کردن این مشکل است. البته انتخاب روش جراحی بستگی به شدت و علت ناهنجاری دارد. جراحی فک لزوما برای همه افراد مبتلا ضروری نیست. در مواردی که مشکل بیشتر به خاطر دندانهاست ارتودنسی میتواند فاصله افقی را از بین ببرد و دندانها را تراز کند. ولی اگر اورجت شدید به خاطر مشکلات اسکلتی باشد ارتودنسی به تنهایی کافی نیست و تاثیری روی موقعیت استخوان فک ندارد در این شرایط باید حتما جراجی فک انجام شود.
سوالات متداول
آیا اورجت با جراحی فک درمان میشود؟
بله، در صورتی که اورجت شدید باشد، جراحی ارتوگناتیک میتواند با اصلاح موقعیت فکها این مشکل را برطرف کند.
آیا اورجت با ارتودنسی درمان میشود؟
در بسیاری از موارد خفیف بله. اگر مشکل بیشتر مربوط به موقعیت دندانها باشد ارتودنسی میتواند مشکل را برطرف کند. ولی در ناهنجاریهای اسکلتی تاثیرگذار نیست.
آیا برای اورجت شدید جراحی دو فک لازم است؟
جراحی هر دو فک زمانی انجام میشود که هر دو فکر روی مشکل نقش داشته باشند و لزوما برای همه انجام نمیشود.
آیا بعد از جراحی فک هنوز به ارتودنسی نیاز است؟
در بسیاری از موارد ارتودنسی قبل و بعد از جراحی انجام میشود. ارتودنسی بعد از جراحی در بعضی از بیماران الزامی است تا به تنظیم شدن بهتر و دقیقتر دندانها کمک کند.
