علت تریسموس بعد از جراحی دندان عقل

همه چیز درباره علت تریسموس بعد از جراحی دندان عقل

علت تریسموس بعد از جراحی دندان عقل می‌تواند عوامل مختلفی مثل فرآیند جراحی یا واکنش‌های طبیعی بدن به آن باشد. تریسموس یا قف شدن فک یک وضعیت دردناک است که به دلیل التهاب و تورم ناشی از جراحی، اسپاسم عضلات جونده به خاطر فشار طولانی‌مدت بر فک، عفونت در محل جراحی، یا آسیب به بافت‌ها و اعصاب اطراف ایجاد می‌شود. تریسموس بعد از جراحی دندان عقل یکی از شایع‌ترین عوارض است که مستقیم روی کیفیت زندگی بیمار تاثیر دارد. بیماری که دچار تریسموس شده نمی‌تواند راحت غذا بخورد، صحبت کند و یا حتی مسواک بزند. گرچه این عارضه موقتی است و بین چند روز تا دو هفته طول می‌کشد تا خوب شود. اما در بعضی موارد علت تریسموس بعد از جراحی دندان عقل می‌تواند به دلیل عوامل شدیدتر باشد و نیاز به مداخله پزشکی دارد.

اگر شما هم درباره این عارضه شنیده‌اید و می‌خواهید بدانید درمان خانگی قفل شدن فک یا علت کم باز شدن دهان بعد از کشیدن دندان چیست در ادامه با ما همراه باشید.

در کلینیک دکتر حمید پاچناری، جراح فک و صورت در زعفرانیه تهران، تمامی عمل های ترمیمی و درمانی دندان و دهان مثل عمل جراحی دندان عقل نهفته و نیمه نفهته، ایمپلنت دندان و بسیاری دیگر از این دست خدمات با بهره گیری از بهترین تجهیزات روز و تکنیک های جدید دنیای دندانپزشکی انجام می شود. برای رزرو وقت مشاوره همین حالا تماس بگیرید. ۰۲۱۲۶۲۰۵۶۱۰ – ۰۹۹۱۲۷۴۱۰۲۷

علت باز نشدن دهان بعد از جراحی دندان عقل

همانطور که قبلا هم اشاره کردیم علت تریسموس بعد از جراحی دندان عقل می‌تواند چیزهای مختلفی باشد. واکنش بدن به جراحی، عفونت، آسیب به بافت‌ها و وضعیت جسمی بیمار از جمله این دلایل هستند. در بسیاری از موارد که بیمار نیاز به جراحی دندان نهفته دارد به دلیلی پیچیدگی جراحی و عمیق بودن دندان فرآیند جراحی طول می‌کشد و دهان باید زیاد باز بماند و این بعد از عمل باعث قفل شدن فک می‌شود. در ادامه دلایل قفل شدن فک بعد از جراحی دندان عقل را مفصل‌تر بررسی می‌کنیم:

التهاب و تورم شدید در ناحیه جراحی

التهاب و تورم شایع‌ترین علت تریسموس پس از جراحی دندان عقل هستند. فرآیند جراحی یعنی برش لثه، برداشتن استخوان و بیرون آوردن دندان می‌تواند باعث واکنش التهابی بدن شود. این التهاب باعث تورم در بافت‌های اطراف از جمله عضلات جونده و مفصل تمپورومندیبولار می‌شود. تورم فشار زیادی به این نواحی وارد می‌کند و اجازه حرکت آزادانه به فک را نمی‌دهد. تورم کشیدن دندان معمولا 48 ساعت بعد از جراحی به اوج خود می‌رسد و باعث سفتی یا قفل شدن فک بعد از جراحی دندان عقل می‌شود. اسپاسم عضلانی ناشی از این تورم باعث می‌شود عضلات به شکل غیرارادی منقبض بمانند و اجازه نمی‌دهند دهان باز بماند. استفاده از داروهای ضدالتهاب و کمپرس سرد در روزهای اولیه می‌تواند به کاهش این مشکل کمک کند.

اسپاسم عضلانی

اسپاسم عضلانی ناشی از باز ماندن طولانی مدت فک در طول جراحی نیز می‌تواند یک علت تریسموس بعد از جراحی دندان عقل باشد. برای اینکه دندانپزشک به دندان عقل دسترسی داشته باشد بیمار باید برای مدتی طولانی دهان خود را باز نگهدارد. این فشار طولانی مدت باعث خستگی عضلات شده و دچار انقباض غیرارادی می‌شوند و در نتیجه حرکت فک محدود می‌شود. این مشکل در جراحی‌های پیچیده، مثل زمانی که دندان کاملا نهفته است بیشتر اتفاق می‌افتد. اسپاسم عضلانی با تمرینات کششی ملایم و ماساژ کم‌کم از بین می‌رود و احتمالا چند روز تا یک هفته ادامه دارد.

عفونت در محل جراحی

عفونت هم یک تریسموس بعد از جراحی دندان عقل به شمار می‌رود که نسبت به دلایل دیگر کمی جدی‌تر است. اگر بهداشت دهان پس از جراحی رعایت نشود یا بقایای غذا در محل جراحی باقی بماند، باکتری‌ها می‌توانند وارد زخم شده و عفونت ایجاد کنند. این عفونت باعث التهاب شدید و گاهی تجمع چرک در ناحیه جراحی می‌شود این عفونت فشار بیشتری بر عضلات و مفصل فک وارد می‌کند و باعث تریسموس شدید می‌شود. درد شدید، تورم غیرعادی، تب و بوی بد دهان از علائم عفونت جای جراحی هستند. در بعضی موارد نادر این عفونت به قسمت‌های عمیق‌تر نفوذ کرده و باعث عوارض جدی‌تر می‌شود. استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها و شستشوی منظم دهان با آب نمک می‌تواند به پیشگیری و درمان این مشکل کمک کند.

آسیب به بافت‌ها

احتمال آسیب به بافت‌های اطراف از جمله عضلات یا اعصاب در طول جراحی وجود دارد و می‌تواند یک علت تریسموس بعد از جراحی دندان عقل باشد. ابزارهای جراحی یا تزریق بی‌حسی ممکن است به عضلات جونده یا اعصاب، مانند عصب فک پایین، آسیب برسانند. برای مثال، اگر سوزن بی‌حسی به طور تصادفی به عضله پتریگوئید برخورد کند، می‌تواند باعث التهاب موضعی و اسپاسم شود. علاوه بر این در مواردی که دندان عقل زیادی به عصب فک پایین یا استخوان نزدیک است احتمال آسیب عصبی و بافتی هم بیشتر می‌شود. این آسیب در نهایت عضلات را منقبض و سفت یا بی‌حس می‌کند و در نتیجه بیمار دچار تریسموس می‌شود. تریسموس ناشی از آسیب به عصب و بافت نیاز به درمان‌های تخصصی مثل فیزیوتراپی یا حتی جراحی دارد.

عوامل فردی و نوع دندان عقل

عوامل فردی مانند سن بیمار، وضعیت سلامت عمومی و نوع دندان عقل نیز می‌توانند بر شدت و احتمال بروز تریسموس تاثیر داشته باشند. افراد مسن‌تر یا کسانی که مشکلات مفصلی مانند اختلال تمپورومندیبولار (TMD) دارند، ممکن است بیشتر مستعد تریسموس باشند، زیرا عضلات و مفاصل در این افراد انعطاف‌پذیری کمتری دارد. نوع دندان عقل و شدت نهفتگی هم از عوامل مهم روی شدت تریسموس است. اگر دندان عقل به اعصاب یا استخوان فک نزدیک‌تر باشد جراحی سخت‌تر و طولانی‌تر شده و در نتیجه خطر التهاب و آسیب هم بیشتر می‌شود. تمامی این عوامل منجر به تریسموس طولانی‌تر یا شدیدتر می‌شوند. در صورت نیاز برای درمان مشکلات مفصل فکی می‌توانید به صفحه درمان اختلال مفصل گیجگاهی فکی مراجعه کنید.

علائم تریسموس بعد از کشیدن دندان عقل

علائم تریسموس بعد از جراحی دندان عقل می‌تواند خفیف، متوسط و در بعضی موارد شدید باشد. علائم این مشکل معمولا روزهای اول بعد از جراحی ظاهر می‌شوند. این علائم هم حرکت فک را تحت تاثیر قرار می‌دهند و هم روی فعالیت‌های عادی روزانه مثل خوردن و حرف زدن تاثیر دارند:

• محدودیت در باز شدن دهان: این شایع‌ترین علامت است و بیمار نمی‌تواند دهان خود را بیشتر از 20 تا 35 میلی‌متر باز کند در حالی که معمولا دهان بیشتر از 35 میلی‌متر باز می‌شود. این محدودیت با احساس سفتی در عضلات کنار گوش همراه است و معمولا باعث اسپاسم در عضلات جونده می‌شود. بیمار موقع غذاخوردن، مسواک زدن و حتی صحبت کردن دچار مشکل می‌شود.
• درد در فک و اطراف آن: درد معمولا در ناحیه فک پایین، گوش‌ها یا حتی گردن احساس می‌شود و وقتی فرد تلاش می‌کند دهانش را باز کند بدتر می‌شود. این درد با ضربان همراه است و به دلیل التهاب در بافت‌ها یا فشار بر اعصاب ایجاد می‌شود. در مواردی که علت تریسموس بعد از جراحی دندان عفونت است تب و تورم هم احساس می‌شود.
• تورم و کبودی در صورت: تورم اطراف گونه‌ها و فک پایین نیز از علائم شایع تریسموس بعد از جراحی دندان فک است. این تورم معمولا در سمتی که جراحی شده ایجاد می‌شود و رنگ پوست تغییر کرده و رو به کبودی می‌رود. در صورتی که تورم بیشتر از یک هفته ادامه پیدا کند ممکن است نشان دهنده یک مشکل عمیق‌تر و شدیدتر باشد.
• مشکل در جویدن یا بلعیدن: به دلیل محدودیت حرکت فک جویدن سخت می‌شود و در نتیجه بیمار ممکن است اشتهای خود را از دست بدهد و وزن کم کند. در بسیاری از موارد شدید بیمار مجبور است برای مدتی فقط رژیم مایعات داشته باشد. احتمال بروز مشکلات تنفسی یا ورود غذا به مجرای هوایی هم وجود دارد.

علائم قف شدن فک بعد از جراحی دندان عقل معمولا ظرف یک هفته کاهش پیدا می‌کنند و گرفتگی کم‌کم خوب می‌شود. ولی در موارد شدید حتما باید به پزشک مراجعه کنید.

درمان تریسموس بعد از جراحی دندان عقل

برای درمان تریسموس بعد از جراحی دندان عقل روش‌های مختلفی وجود دارد که بر اساس شدت و علت آن انتخاب می‌شود. دارو، فیزیوتراپی و در موارد شدید جراحی از جمله روش‌های درمانی این مشکل هستند. برای انتخاب روش درمان بیمار اول باید معاینه شود تا پزشک علت تریسموس بعد از جراحی دندان عقل را پیدا کند. تصویربرداری سی‌تی‌اسکن در این زمینه می‌تواند کمک کند. در ادامه می‌توانید علل تریسموس بعد از جراحی و روش‌های درمانی مناسب هر علت را ببینید:

درمان خانگی تریسموس

در بعضی موارد خفیف با استفاده از درمان‌های خانگی می‌توان به کاهش علائم تریسموس کمک کرد. در ادامه به بعضی از موثرترین درمان‌های خانگی اشاره می‌کنیم:

• کمپرس گرم یا سرد: کمپرس سرد در روزهای اول برای کاهش تورم مفید است. استفاده از کمپرس گرم نیز بعد از 48 ساعت می‌تواند به گردش خون بهتر کمک کرده و عضلات را شل کند. هر بار اجازه دهید کمپرس گرم یا سرد 15 تا 20 دقیقه روی ناحیه متورم بماند و بعد از کمی استراحت دوباره تکرار کنید.
• تمرینات ساده فک: انجام بعضی تمرینات ساده در خانه نیز می‌تواند به کاهش شدت علائم کمک کند. برای مثال دهان را به آرام باز کنید 5 تا 10 ثانیه نگهدارید. حرکت فک به چپ و راست هم می‌تواند مفید باشد. قبل از این تمرینات به مدت 30 تا 40 ثانیه با نوک انگشت‌ها عضلات فک را ماساژ دهید.
• رژیم غذایی مناسب: داشتن یک رژیم غذایی نرم هم می‌تواند به کاهش علائم کمک کند.
• مصرف دارو: مصرف منیزیم یا CBD موضعی نیز می‌تواند به شل شدن عضلات کمک کند.

آیا تریسموس بعد از کشیدن دندان عقل دائمی است؟

تریسموس بعد از کشیدن دندان عقل دائمی نیست و در بسیاری از موارد زود رفع می‌شود. در حالت معمول باید ظرف 1 تا 2 هفته با مراقبت درست از بین برود. با این حال در موارد نادر که علت تریسموس بعد از جراحی دندان عقل عفونت یا آسیب به بافت و عصب باشد دوره درمان طولانی‌تر می‌شود. عقب انداختن درمان و مشکلات زمینه‌ای مثل اختلال TMJ می‌تواند خطر دائمی شدن این مشکل را افزایش دهد. با مراجعه به موقع به پزشک، فیزیوتراپی و مصرف دارو شانس بهبود خود را بالا ببرید.

کلام پایانی

علت تریسموس بعد از جراحی دندان عقل می‌تواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد. ولی در نهایت با وجود تمام این دلایل تریسموس یک عارضه قابل درمان است به این شرط که به موقع برای درمان اقدام کنید و مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان عقل را جدی بگیرید. با ترکیب درمان‌های پزشکی و خانگی، اکثر بیماران به سرعت به حالت عادی بازمی‌گردند. اگر علائم ادامه یافت، مراجعه به پزشک ضروری است تا از عوارض جلوگیری شود.

در صورتی که دندان عقل شما نیاز به کشیدن دارد می توانید به کلینیک دکتر پاچناری در شمال تهران مراجعه کنید. کشیدن دندان عقل نهفته و نیمه نهفته، جراحی ارتوگناتیک و ارتوسرجری و عمل های زیبایی مثل جراحی راینوپلاستی و بوکالفت از جمله خدمات این کلینیک هستند. برای رزرو نوبت مشاوره همین حالا تماس بگیرد.  ۰۲۱۲۶۲۰۵۶۱۰ – ۰۹۹۱۲۷۴۱۰۲۷

سوالات متداول