مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک، قدم به قدم تا بهبودی کامل
آشنایی با مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک برای افرادی که قبل از ایمپلنت نیاز به پیوند دارند اهمیت زیادی دارد. دوره بهبود پیوند استخوان و ادغام شدن گرافت پیوندی با استخوان طبیعی فرد مدتی طول میکشد. در این دوره برای اثربخشی سریعتر پیوند و جلوگیری از بروز عوارض احتمالی باید بعضی نکات مراقبتی مهم را رعایت کنید. پیوند استخوان فک از لگن یک روش جراحی پیشرفته است، این جراحی برای بیمارانی انجام میشود که استخوان فک آنها به دلیل از دست دادن دندانها یا بیماریهای لثه و آسیبهای دیگر حجم خود را از دست داده. با پیوند استخوان فک تراکم استخوان بازسازی میشود و بیمار میتواند روی بستری محکم کاشت ایمپلنت دندان انجام دهد. ایمپلنتها به یک پایه استخوانی قوی نیاز دارند تا بتوانند ایمن و محکم در جای خود قرار بگیرند.
موفقیت پیوند استخوان برای ایمپلنت به شدت به مراقبتهای بعد از عمل و رعایت دستورالعملهای بعد از جراحی بستگی دارد. رعایت این نکات هم به بهبود سریعتر کمک میکند و هم ضمن کم کردن عوارض نرخ موفقیت را بالا میبرد. اگر میخواهید بدانید تغذیه بعد از پیوند استخوان دندان به چه صورت است یا خوب شدن پیوند استخوان فک برای ایمپلنت چقدر طول میکشد در ادامه با ما همراه باشید.
در کلینیک دکتر حمید پاچناری، متخصص جراح فک و صورت در زعفرانیه تهران، انواع عملهای درمانی مربوط به مشکلات دهان و دندان با بهترین تکنیکها و متناسب با شرایط بیمار انجام میشود. پیوند استخوان یا سینوس لیفت، کاشت ایمپلنت دندان، پیوند استخوان فک از لگن از جمله خدمات درمانی فک و صورت در کلینیک دکتر پاچناری هستند. برای دریافت مشاوره یا اخذ نوبت همین حالا تماس بگیرید. ۰۲۱۲۶۲۰۵۶۱۰ – ۰۹۹۱۲۷۴۱۰۲۷
مراقبتهای اولیه بعد از پیوند استخوان فک
منظور از مراقبتهای پس از پیوند استخوان فک انجام بعضی اقدامات مراقبتی است که به سریعتر شدن روند بهبودی کمک میکند. داشتن استراحت کافی و انجام ندادن هرگونه فعالیتی که به محل پیوند فشار وارد میکند اهمیت زیادی دارد. باید حتما تا چند روز اول هیچ فشاری به ناحیه جراحی وارد نکنید تا مواد پیوندی جابجا نشوند. در صورت بروز درد باید از داروهایی که جراح شما تجویز کرده استفاده کنید. استفاده از داروهای مسکن بدون نسخه هم ایرادی ندارد به شرط اینکه با داروهای دیگری که مصرف میکنید تداخل نداشته باشد. بعد از عمل و تا قبل از اینکه اثر داروی بیحسی از بین برود مصرف داروهای مسکن را شروع کنید.
درصورتی که جراح برای شما آنتیبیوتیک تجویز کرده باید حتما یک دوره کامل از آن استفاده کنید تا محل جراحی دچار عفونت نشود. در صورتی که دچار هرگونه حساسیت مثل خارش پوستی، کهیر یا مشکلات تنفسی شدید باید حتما با پزشک خود تماس بگیرید. همچنین در صورتی که از پروتزهای دندانی مثل دنچر یا فلیپر استفاده میکنید باید حتما مطابق با دستورالعمل جراح خود به استفاده از آنها ادامه دهید تا آسیبی به محل جراحی وارد نشود. در ادامه به بعضی از مهمترین مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک به شکلی مفصلتر اشاره میکنیم.
تغذیه بعد از پیوند استخوان دندان
رژیم غذایی پس از پیوند استخوان فک نقش مهمی در روند بهبودی دارد. در 24 تا 48 ساعت اول پس از جراحی، بهتر است فقط غذاهای نرم و مایع مقوی بخورید. سوپ، ماست و اسموتی، پوره سیبزمینی گزینههای مناسبی هستند. بعد از عمل اصلا غذا و نوشیدنی داغ نخورید چون گرما محل جراحی را تحریک میکند. از چند روز بعد از عمل کمکم میتوانید غذاهایی مثل تخمرغ، سبزیجات بخارپز و گوشت نرم را به رژیم خود اضافه کنید. تا جای ممکن هنگام غذا خوردن با سمتی که جراحی شده غذا را نجوید. از هفته دوم کمکم رژیم معمولی خود را شروع کنید و غذاهای جامد بخورید اما باز هم بهتر است غذاهای سفت مثل چیپس یا غذاهای چسبناک را تا هفته ششم کنار بگذارید.
بعد از جراحی حتما به اندازه کافی مایعات مصرف کنید تا بدن شما دچار کمآبی نشود. به یاد داشته باشید که به هیچ وجه نباید برای نوشیدن مایعات سرد از نی استفاده کنید چون فشار مکیدن نی میتواند لخته خونی که روی محل جراحی تشکیل شده را جابجا کرده و باعث خونریزی مجدد شود.
مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک، کنترل خونریزی
یکی از مهمترین نکات برای مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک کنترل خونریزی بعد از عمل است. خونریزی خفیف بعد پیوند کاملا طبیعی است و معمولا تا چند ساعت بعد از جراحی کم شده و بعد متوقف میشود ولی معمولا تا 72 ساعت بزاق دهان با خونآبه همراه است. برای کنترل خونریزی باید یک گاز استریل را روی محل جراحی قرار دهید و به مدت سی دقیقه آن را با فشار ملایم گاز بگیرید. در صورت ادامه پیدا کردن خونریزی گاز را عوض کنید. بهتر است گاز را قبل از گذاشتن روی محل جراحی کمی نمدار کنید گاز کاملا خشک ممکن است لخته خون را جذب کند. در مواردی که خونریزی کمی شدیدتر است میتوانید از یک چای کیسهای مرطوب استفاده کنید. تانن موجود در چای به انعقاد سریعتر خون کمک میکند.
در روز اول به هیچ وجه محیط دهان را با آب نشویید و از تف کردن مداوم و لمس کردن محل جراحی با انگشت یا زبان هم خودداری کنید. این کارها باعث میشوند لخته خون جابجا شود. در صورتی که خونریزی طولانی شد یا شدت پیدا کرد حتما با دندانپزشک خود تماس بگیرید.
از بین بردن تورم در مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک
تورم بعد از جراحی کاملا طبیعی است و معمولا دو تا سه روز اول به اوج خودش میرسد. استفاده از کمپرس سرد سادهترین راه برای کنترل تورم است. میتوانید یک کیسه یخ یا یک کیسه سبزیجات یخزده را در پارچهای تمیز بپیچید و آن را به مدت 20 تا 30 دقیقه روی گونه یا فک در نزدیکی محل جراحی قرار دهید بعد 20 تا 30 دقیقه استراحت کنید و دوباره کیسه را روی محل جراحی بگذارید. این روند را تا 24 تا 48 ساعت ادامه دهید سرما به کم شدن تورم و التهاب کمک میکند. اگر بعد از 48 ساعت تورم هنوز ادامه داشت میتوانید کمپرس گرم را امتحان کنید. هنگام خوابیدن حتما چند بالش زیر سر خود بگذارید تا سر بالاتر قرار بگیرد و جریان خون به سمت محل جراحی کم شود. اگر بعد از چند روز همچنان تورم داشتید یا بدتر شد و علائم غیرعادی هم به آن اضافه شد حتما با جراح خود تماس بگیرید.
از کی فعالیتهای روزمره و سنگین را شروع کنیم؟
یکی از مهمترین نکات برای مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک از سر گیری فعالیتهای روزمره با احتیاط و در سبکترین حالت ممکن است. دو روز اول بعد از عمل را کاملا استراحت کنید و هیچ فعالیتی نداشته باشید. از روزهای بعد کارهای سبک و روزمره را میتوانید شروع کنید ولی نباید هیچ فشاری به بدن و به خصوص محل جراحی وارد شود. ورزش، بلند کردن اجسام سنگین یا فعالیتهایی که تپش قلب و فشار خون را بالا میبرند را تا 4 یا 5 روز کنار بگذارید. در مواردی که به جای پودرهای استخوانی از استخوان لگن برای پیوند استخواد شده حتما باید 3 تا 4 هفته تمام ورزشها و فعالیتهای سنگین را ترک کنید. بالا رفتن فشار خون به هر دلیلی میتواند تورم و خونریزی را بدتر کند و باعث جابجایی مواد پیوندی شود.
تهوع و استفراغ بعد از پیوند
در بعضی موارد به دلیل استفاده از داروهای بیحسی، مسکنها و آنتیبیوتیکها بیمار دچار تهوع و استفراغ میشود. در صورتی که بعد از جراحی دچار تهوع و استفراغ شدید باید حداقل تا یک ساعت از خوردن و نوشیدن اجتناب کنید. بعد به آرامی مایعات سبک مثل چای، نوشابه یا آب زنجبیل را امتحان کنید. بعد از اینکه تهوع فروکش کرد میتوانید غذاهای سبک و نرم را شروع کنید. برای کاهش احتمال تهوع، داروهای ضددرد را همراه با غذا مصرف کنید. اگر تهوع یا استفراغ ادامه پیدا کرد یا شدیدتر شد حتما با جراح خود تماس بگیرید تا در صورت نیاز داروی جدید تجویز کند یا داروهای فعلی را تغییر دهد.
رعایت بهداشت دهان در مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک
حفظ بهداشت دهان یکی از مهمترین مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک است. رعایت بهداشت از عفونت جلوگیری میکند و سرعت بهبود را بالا میبرد. در روز اول از شستشوی دهان، تف کردن یا مسواک زدن در نزدیکی محل پیوند خودداری کنید، این کارها لخته خون یا مواد پیوند را جابجا میکنند. از روز دوم، میتوانید به آرامی دندانهای مجاور محل جراحی را مسواک بزنید، اما از تماس مستقیم مسواک با محل پیوند خودداری کنید. 2 تا 3 بار در روز از دهانشویه کلرهگزیدین یا محلول آبنمک ملایم استفاده کنید. محلول را با شدت در دهان خود نچرخانید و این کار را تا حد ممکن با ملایمت کامل انجام دهید تا مواد پیوند جابجا نشوند. از روز سوم میتوانید برای شستشوی محل جراحی از سرنگهای خاص استفاده کنید. حداقل تا دو هفته از مسواک برقی استفاده نکنید.
فعالیتهای ممنوع بعد از پیوند استخوان فک
برای اطمینان از موفقیت پیوند و جلوگیری از عوارض باید بعضی فعالیتها را ترک کنید این فعالیتها عبارتند از:
- سیگار کشیدن و مصرف الکل را تا دو هفته بعد از جراحی متوقف کنید. این مواد جریان خون را مختل میکنند و روند بهبودی را به تاخیر میاندازند.
- محل پیوند را با انگشت یا زبان لمس نکنید. این کار مواد پیوند را جابجا میکند و باعث تحریک زخم میشود.
- استفاده از نی برای نوشیدن مایعات ممنوع است، زیرا مکش میتواند لخته خون را جابجا کند و منجر به عوارضی مانند سوکت خشک شود.
- مصرف غذاهای داغ، ترد یا چسبناک نیز تا زمانی که محل جراحی به طور کامل بهبود یابد، ممنوع است.
- همچنین، از بلند کردن یا کشیدن لبها برای دیدن محل زخم در آینه خودداری کنید این کار باعث آسیب به زخم یا پاره شدن بخیهها میشود.
- در نهایت، فعالیتهای سنگین یا ورزشهایی که فشار خون را افزایش میدهند باید تا زمانی که دندانپزشک اجازه دهد، ممنوع هستند.
علائم خطرناک بعد از پیوند استخوان فک
اگرچه پیوند استخوان فک معمولا نرخ موفقیت بالایی دارد اما مانند هر عمل جراحی دیگری میتواند با بعضی عوارض همراه باشد. باید ضمن انجام مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک با علائم و نشانههایی که بدن شما نشان میدهد دقت کنید تا در صورت بروز هرگونه مشکل غیرعادی به پزشک مراجعه کنید:
- خونریزی شدید که پس از 30 دقیقه فشار با گاز استریل یا چای کیسهای متوقف نشود، نشانهای از مشکل است و نیاز به بررسی فوری دارد.
- تورم یا درد شدیدی که پس از 72 ساعت بدتر میشود یا با تب همراه است میتواند نشانه بروز عفونت یا مشکلات دیگر باشد و باید حتما به پزشک مراجعه کنید.
- بیحسی مداوم در لب، زبان یا گونه بیش از 12 ساعت پس از جراحی ممکن است نشانه آسیب عصبی باشد.
- وجود ترشحات بدبو یا چرک در محل جراحی هم نشانه عفونت است و باید فورا بررسی شود.
- در صورتی که احساس کردید مواد پیوند جابجا شده یا از محل زخم بیرون زده باید حتما به دندان پزشک خود مراجعه کنید.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
برای بررسی روند بهبودی و ادغام مواد پیوندی با استخوان طبیعی فک باید به صورت منظم به دندانپزشک خود مراجعه کنید. 7 تا 10 روز بعد از جراحی برای بررسی زخمها و برداشتن بخیههایی که جذبی نیستند باید به دندانپزشک مراجعه کنید. دوره بهبودی ممکن است بسته به شرایط بدنی فرد بین 3 تا 9 ماه طول بکشد در این مدت باید برای بررسی ادغام استخوان پیوندی با فک حتما به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک در این معاینهها متوجه میشود که استخوان فک برای کاشت ایمپلنت آماده است یا نه.
در صورت بروز هرگونه علائم غیرعادی مثل خونریزی شدید، تورم غیرعادی و دردهای مداوم و بروز عفونت حتما باید به جراح معالج خود مراجعه کنید. در صورت عدم دسترسی به پزشک خود حتما به اورژانس مراکز درمانی مراجعه کنید تا جلوی مشکلات بیشتر گرفته شود.
بهبودی پیوند استخوان فک چقدر طول میکشد؟
مدت زمان بهبودی پیوند استخوان فک به عوامل مختلفی بستگی دارد، از نوع مواد پیوندی، وسعت جراحی، وضعیت سلامتی بیمار و رعایت مراقبتهای بعد از پیوند استخوان از جمله عواملی هستند که میتوانند روی مدت زمان بهبودی پیوند طول بکشد. به طور کلی، بهبودی اولیه معمولا بین دو هفته تا دو ماه طول میکشد. در این مدت، زخمهای سطحی خوب میشوند و بیمار میتواند کمکم به رژیم غذایی معمول خود برگردد و فعالیتهای روزمره را شروع کند. اما ادغام کامل مواد پیوندی با استخوان فک ممکن است بین 3 تا 9 ماه کامل طول بکشد. برای مواردی که از استخوان لگن فرد برای پیوند استفاده شده بهبودی احتمالا 6 ماه و بیشتر طول میکشد. رعایت مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک، رعایت رژیم غذایی و حفظ بهداشت دهان و دندان و کنترل فعالیتها به کوتاهتر شدن این دوره و خوب شدن سریعتر کمک میکند.
چک لیست مراقبتهای پس از پیوند استخوان فک
| موضوع | دستورالعملها |
| رژیم غذایی | 24-48 ساعت اول: مایعات و غذاهای نرم (سوپ، ماست، پوره). پس از 2 هفته: غذاهای جامد نرم. از غذاهای داغ، ترد و چسبناک تا 6 هفته خودداری کنید. |
| کنترل خونریزی | گاز استریل مرطوب را 30 دقیقه با فشار ملایم نگه دارید. در صورت نیاز از چای کیسهای مرطوب استفاده کنید. |
| کاهش تورم | 48 ساعت اول: کمپرس سرد (20 دقیقه روشن، 20 دقیقه خاموش). پس از 48 ساعت: کمپرس گرم. سر را هنگام خواب بالا نگه دارید. |
| فعالیتها | 2 روز اول: استراحت کامل. پس از 4-5 روز: فعالیتهای سبک. فعالیت سنگین تا 3-4 هفته ممنوع (برای پیوند بزرگ). |
| بهداشت دهان | روز اول: بدون شستشو یا مسواک. از روز دوم: مسواک ملایم دندانهای مجاور، دهانشویه کلرهگزیدین یا آبنمک. |
| فعالیتهای ممنوع | سیگار، الکل، استفاده از نی، لمس محل پیوند، غذاهای داغ/ترد، ورزش سنگین تا 2-4 هفته. |
| علائم خطرناک | خونریزی شدید، تورم/درد بدتر پس از 72 ساعت، بیحسی مداوم، تب، ترشح بدبو. |
| مراجعه به دندانپزشک | 7-10 روز برای بررسی بخیهها. معاینات دورهای 3-9 ماه برای ادغام استخوان. |
در نهایت
پیوند استخوان فک یک روش نوین برای بازسازی تراکم استخوان فک و آماده کردن آن برای کاشت ایمپلنتهای دندانی است. گرچه روند بهبودی این عمل و ادغام مواد پیوندی با استخوان طبیعی فک طولانی به نظر میرسد اما با رعایت مراقبتهای بعد از پیوند استخوان فک میتوان به سریعتر شدن ازن روند کمک کرد. از رژیم غذایی مناسب گرفته تا حفظ بهداشت دهان و اجتناب از فعالیتهای ممنوع، هر اقدام شما نقش مهمی در موفقیت پیوند دارد. صبر و توجه به توصیههای جراح، شما را یک قدم به داشتن دندانهایی محکم و زیبا نزدیکتر میکند.
در کلینیک دکتر پاچناری انواع روشهای پیوند استخوان فک مثل پیوند استخوان فک از لگن با استفاده از بهترین امکانات و تجهیزات انجام میشود. از دیگر خدمات این کلینیک میتوان به انواع عملهای درمانی مثل درمان شکستگیهای استخوان صورت، درمان اختلال مفصل گیجگاهی فکی و عملهای زیبایی مثل بوکال فت و راینوپلاستی اشاره کرد. ۰۲۱۲۶۲۰۵۶۱۰ – ۰۹۹۱۲۷۴۱۰۲۷
سؤالات متداول
آیا احساس چند ذره کوچک در دهان پس از پیوند استخوان طبیعی است؟
در بعضی موارد پیش میآید که ذرات کوچک پودر پیوند استخوان از محل پیوند خارج شود این ذرات مشکلی ایجاد نمیکنند.
چه زمانی میتوانم مسواک زدن معمولی را شروع کنم؟
از روز دوم میتوانید دندانهای مجاور محل پیوند را به آرامی مسواک بزنید، اما تا حداقل دو هفته از مسواک زدن مستقیم روی محل پیوند خودداری کنید.
چرا نباید از نی استفاده کنم؟
مکش ناشی از نی میتواند لخته خون را جابجا کند، که ممکن است منجر به خونریزی یا عوارضی مانند سوکت خشک شود.







